Insectenmonitoring voor nationaal natuurbeleid (LVVN)
Gestandaardiseerde insectendata voor het stelsel: landelijke meetnetten, Europese rapportages en natuurherstel.
Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) is stelselverantwoordelijk voor natuur: wet- en regelgeving, de afspraken met provincies in het Natuurpact, de landelijke meetnetten (Netwerk Ecologische Monitoring) en de rapportages aan Europa, waaronder het nationaal natuurherstelplan onder de Natuurherstelverordening. Daarvoor zijn landelijk dekkende, vergelijkbare trends nodig. Insecten ontbraken daarin grotendeels. De DIOPSIS insectencamera, ontwikkeld met EIS, Naturalis en Radboud Universiteit en in gebruik op ruim 100 locaties, levert die trends volgens één methode die landelijk uit te rollen is.
Het stelsel vraagt om landelijke trends
Europese rapportages onder de Vogel- en Habitatrichtlijn, de Natuurherstelverordening en de afspraken uit het Natuurpact vragen om meerjarige, vergelijkbare data op landelijke schaal. Insecten reageren snel op veranderingen in landgebruik en beheer en vormen de basis van het voedselweb, maar een landelijk dekkend beeld van insectentrends ontbrak lang. Cameramonitoring maakt dat haalbaar.
Eén methode, landelijk uitrolbaar
De DIOPSIS insectencamera meet overal op dezelfde manier: een verlicht scherm, een foto om de paar seconden, herkenning en telling door het model van Naturalis Biodiversity Center. Dat maakt resultaten vergelijkbaar tussen regio's, landschapstypen en jaren. De camera werkt op zonne-energie en 4G en is door één persoon te plaatsen, zodat opschaling geen grote organisatie vraagt en ook via provincies, terreinbeheerders of collectieven kan lopen.
Ontwikkeld met de Nederlandse kennisinfrastructuur
De camera komt voort uit een samenwerking van EIS Kenniscentrum Insecten, Naturalis Biodiversity Center en Radboud Universiteit en wordt sinds 2021 door Faunabit gebouwd. De methode is beschreven in wetenschappelijke publicaties, waaronder internationale artikelen over gestandaardiseerde cameramonitoring. Het beeldherkenningsmodel blijft in beheer bij Naturalis.
Van regionale pilots naar een landelijk netwerk
Provincies, waterschappen en onderzoeksprogramma's gebruiken de camera al; zie de pagina's voor provincies en onderzoek. Wilt u verkennen hoe insecten structureel in de landelijke monitoring passen? Neem contact op.
Gerelateerd
Veelgestelde vragen
Hoe verhoudt DIOPSIS zich tot het Netwerk Ecologische Monitoring?
Het NEM bestaat uit meetnetten per soortgroep, grotendeels gedragen door vrijwilligers en gecoördineerd met het CBS. DIOPSIS is een aanvullende, geautomatiseerde methode die continue data over vliegende insecten levert op plekken en momenten waar geen tellers komen. De camera's zijn ontwikkeld met de kennisinstellingen die ook bij het NEM betrokken zijn.
Wat betekent dit voor de Natuurherstelverordening?
Het nationaal natuurherstelplan vraagt om meetbare doelen en om monitoring van herstel. Een gestandaardiseerde camerareeks per landschapstype geeft een landelijk vergelijkbare basis voor die rapportages, naast de bestaande meetnetten.
Is de methode wetenschappelijk beschreven?
Ja. De camera en het gebruik ervan zijn beschreven in wetenschappelijke artikelen en rapporten, waaronder een artikel in Philosophical Transactions of the Royal Society B over gestandaardiseerde cameramonitoring van nachtinsecten. Zie de publicatiepagina.
Wat is het verschil met de provinciale rol?
De provincie voert uit en beheert: gebieden, SNL, beheerplannen. Het Rijk bewaakt het stelsel en rapporteert landelijk en Europees. Voor het Rijk gaat het dus om één landelijke methode en meerjarige trends per landschapstype; zie ook de pagina voor provincies.
Insecten structureel opnemen in de landelijke monitoring?
We bespreken graag hoe een camera-netwerk aansluit op het NEM en de Europese rapportages, wat opschaling vraagt en welke rol kennisinstellingen en provincies daarin spelen.