Insectenmonitoring voor provincies
Insectendata voor de uitvoering: Natuurnetwerk, Natura 2000-beheer, SNL-monitoring en agrarisch natuurbeheer.
Sinds het Natuurpact zijn provincies verantwoordelijk voor de uitvoering van het natuurbeleid: het realiseren en beheren van het Natuurnetwerk Nederland, de Natura 2000-beheerplannen, het Subsidiestelsel Natuur en Landschap (SNL) met de bijbehorende monitoring, het agrarisch natuurbeheer via de collectieven en het faunabeheer. Daarover rapporteren zij jaarlijks aan het Rijk. De DIOPSIS insectencamera voegt aan die uitvoeringsmonitoring een laag toe die tot nu toe ontbrak: continue, gestandaardiseerde data over insecten, de basis van het voedselweb.
De provincie voert uit, en moet dat kunnen laten zien
De jaarlijkse Voortgangsrapportage Natuur, de evaluatie van Natura 2000-beheerplannen en de verantwoording van SNL-subsidies vragen allemaal hetzelfde: bewijs dat beheer en herstelmaatregelen werken. Vegetatie en een aantal soortgroepen worden al gemonitord. Insecten, die het snelst reageren op een andere maaidatum, vernatting of een nieuw ingericht perceel, bleven buiten beeld omdat tellen te arbeidsintensief was.
Een meetreeks per gebied en beheertype
De DIOPSIS insectencamera fotografeert elke paar seconden wat er op een verlicht scherm landt, een heel seizoen lang, ook 's nachts. Het beeldherkenningsmodel van Naturalis Biodiversity Center herkent en telt de insecten. Door camera's per beheertype of per deelgebied te plaatsen, ontstaat per locatie een reeks die u jaar na jaar en gebied voor gebied kunt vergelijken: in het Natuurnetwerk, in Natura 2000-gebieden en op percelen met agrarisch natuurbeheer.
Aansluiting op bestaande systematiek
Provincies werken met een gezamenlijke systematiek, beheerd door BIJ12: de Werkwijze Monitoring en Beoordeling Natuurnetwerk en Natura 2000, het SNL en de Nationale Databank Flora en Fauna. DIOPSIS-data zijn per locatie, datum en beheertype beschikbaar en exporteerbaar, zodat ze naast die bronnen kunnen worden gelegd. Hoe de koppeling er precies uitziet, stemmen we af met uw monitoringscoördinator.
Weinig beheerlast
De camera's werken op zonne-energie en 4G en worden op afstand bewaakt. Plaatsen duurt enkele minuten; terreinbeheerders, collectieven of een adviesbureau nemen de periodieke controle mee in bestaande rondes.
Bewezen in meerdere provincies
De camera is ontwikkeld met EIS Kenniscentrum Insecten, Naturalis en Radboud Universiteit en wordt sinds de pilotjaren door meerdere provincies ingezet; zie de publicaties. Lees ook hoe gemeenten en waterschappen de camera gebruiken, of neem contact op.
Gerelateerd
Veelgestelde vragen
Hoe past DIOPSIS bij de SNL-monitoring en de Werkwijze Monitoring en Beoordeling?
De Werkwijze (beheerd door BIJ12 namens de provincies) schrijft voor hoe beheertypen en Natura 2000-gebieden worden gemonitord, vooral via vegetatie en soortgroepen zoals vlinders en libellen. DIOPSIS vervangt dat niet, maar voegt een continue meting van vliegende insecten toe die per beheertype en per gebied vergelijkbaar is. Hoe u die laag formeel koppelt, stemmen we af met uw monitoringscoördinator en BIJ12.
Kunnen terreinbeheerders de camera's meenemen in hun SNL-monitoring?
Ja. Terreinbeherende organisaties en particuliere beheerders die SNL-subsidie ontvangen, hebben een monitoringsverplichting. Een camera per beheertype of per deelgebied is in enkele minuten geplaatst en wordt op afstand bewaakt; de periodieke controle past in bestaande veldrondes.
Wat is het verschil met de rol van het Rijk (LVVN)?
Het Rijk is stelselverantwoordelijk: wetgeving, Europese rapportages en landelijke meetnetten. De provincie voert uit en beheert: gebieden, subsidies, beheerplannen. Voor de provincie gaat het dus om data per gebied en beheertype waarmee u beheer kunt bijsturen en voortgang kunt verantwoorden; zie ook de pagina over nationaal natuurbeleid.
Hoeveel camera's zijn nodig voor een provinciaal beeld?
Dat hangt af van het aantal gebieden en beheertypen dat u wilt volgen. Provincies die met DIOPSIS werken, startten met enkele tientallen camera's verdeeld over natuurgebieden, agrarisch gebied en overgangszones; we rekenen een opzet graag met u door.
Insecten toevoegen aan uw provinciale monitoring?
We denken mee over de aansluiting op de Werkwijze Monitoring en Beoordeling, de keuze van gebieden en beheertypen, en de rapportage richting Provinciale Staten en het Rijk.